ENGJELLI I VLORES

... Një lajm i mirë, i gëzuar, prekës na mbrin sot nga Vlora e bukur bregdetare. Anna Kohen është shpallur qytetare nderi e qytetit. Është ky një homazh që ajo e ka merituar prej kohesh, një nder që më tepër se për të, është Nderi ynë, i gjithë vlonjatëve ! Një shembull i përkryer, i rrallë dhe ngazëllues se si, një vajze, një grua, një njeri me zemër e shpirt të madh edhe pse larg vendlindjes - mbeti përjetë e dashuruar marrëzisht me të, me njerëzit e saj, rrugicat, kodrat me ullinj e mbi të gjitha me detin ngjyrë smeraldi, me atë perëndim të purpurt mbi Sazan, një pamje magjepsëse që ajo s'e ndeshi kurrë dhe pse i ra kryq e tërthor mbarë botës ...

Për Anna Kohen, me të drejtë gjatë ceremonisë së sotme të organizuar nga Bashkia e Vlorës u tha ndër të tjera se ajo grua me veprat, hirësinë e mirësinë që rrezaton, është "Engjëlli i Vlorës". Është vërtet e tillë sepse, çdo vlonjat ka parë e sheh tek ajo, simbolin e një shpirti të rrallë, plot pastërti e humanizëm, plot dashuri për vendlindjen dhe njerëzit e saj. E tillë ka qenë edhe e kaluara e saj ! Anna Kohen, lindi e u rrit në lagjen Vrenez në Vlorë, përballë "merkatos" me sahatin dhe basorelievin e plakut të flamurit tonë  kombëtar - Ismail Qemalit. Në një familje izraelite, aty në një rrugice tepër të ngushtë e me pak diell, por me njerëz që rrezatonin shumë virtyte, ngrohtësi e dashuri vëllazërore. Aty, Anna kaloi vitet e fëmijënisë, duke lojtur me vajzat e djemtë përreth. Që aty nisej çdo mëngjes në shkollë me përparësen e pastër, çantën e rregullt e hapin e drejtë dhe krenar. Ishte engjëll i vërtetë ajo izraelitja e bukur Anna e, shumë djem të asaj kohe, e shihnin me plot endje e adhurim ! Me sy të zinj e dritëshumë, flokë të dredhur e  buzëqeshjen si stoli; me fytyrë të bardhë si mermer e, mbi te gjitha shumë zgjuarsi e dashuri për dije - Anna shquhej prej gjithë shoqeve e rrezatonte rreth vetes hijeshi, edukatë, mirësi e gëzim.

Por, do të vinte një dite që familja e saj e ajo vetë, do të largoheshin nga qyteti i tyre i dashur - Vlora. Kjo ndodhi aty nga fillimi i viteve '60. Rrallë herë në jetën e saj, Anna pat provuar një dhimbje të tillë, si ajo që ndjeu atë ditë kur mes lotësh la lagjen Vrenez, rrugicat e saj, fqinjët, të afërmit, shoqet e shokët, Ujin e Ftohtë, Jonufrën, detin blu e atë qiell të pastër që bashkohej, dimër e verë, me një horizont përjetësisht të kaltër. E, teksa makina linte pas rrugën që gjarperonte mbi kodrat me ullishte perreth qytetit, ajo pat hedhur edhe një herë sytë mbi të e qe betuar plot lotë e ngashërim: Jo! Vlorën e Shqipërinë nuk do t'i harronte kurrë. Do t'i mbante të gjalla në shpirt gjer në vdekje, ashtu siç mbahet fort dashuria më e madhe në jetë ! Ajo më sublimja !

Dhe vlonjatja izraelite hireplotë, e mbajti fjalën e dhenë. Ajo, s'i harroi kurrë miqtë e shokët, qytetin e saj, atdheun e saj të dytë - Shqipërinë. Edhe në kushtet e izolimit të plotë, ajo gjeti mënyra e rrugë për të mos u larguar kurrë shpirtërisht e menderisht prej saj. E, në vite ajo punoi për të, për njerzit, emrin dhe nderin e saj. Në vitet që pasuan Anna, s'pushoi së reshturi duke ardhur në Shqipëri e në Vlorë, ku dha ndihmësen e saj në fusha intelektuale, humanitare e mjekësore ( ajo është doktoreshe dentiste dhe aktualisht punon e jeton ne Nju-Jork ).

Por, Anna, u shqua në mënyrë të veçantë këto kohët e fundit, duke u bërë një nga veprimtaret më të flakta e me të angazhuara për mbrojtjen e gjirit të Vlorës nga planet e mbrapshta, për ndotjen e saj me nafte e karburante, për ndalimin e shkatërrimit të pasurive natyrore të këtij qyteti me potencial të madh turistik. E shqetësuar, ajo u bashkua me mjaft dëshirë e përkushtim me shoqatën "Aleanca qytetare për mbrojtën e gjirit të Vlorës" me president Petrit Levendin, dha ndihmesë për trakte sensibilzuese  ne qytet e, zëri i saj protestues u dëgjua gjer në Departamentin e Shtetit Amerikan ...

Sot, mbadite, vlonjatet nderuan e lartësuan vetveten duke i dhenë shqiptaro - izraelites Anna Kohen, titullin e lartë "Qytetare Nderi". Në Këshillin Bashkiak, nder të tjera atë e quajtën edhe "Engjëlli Mbrojtës" i Vlorës. Është kjo një dëshirë, konsideratë e thirrje prekëse që sigurisht del nga zëri dhe shpirti i gjithë vlonjatëve. Një sentiment dashurie e respekt i thellë jo vetëm për atë, por për gjithë vëllezërit izraelitë vlonjatë, të cilët tani s'ndodhen mes tyre, nga që kanë shkuar në atdheun e tyre e vende të tjera të botes. Fjalët e ndjera e të thëna bukur pak me lart, duken ndofta si mjaft emfatike por, ato janë një e vërtetë e madhe; fjalë të cilat Anna Kohen i meriton. Sepse, ajo është një engjëll i vërtetë për nga shpirti e dhuntitë ! Engjëll, për dashurinë e saj të rrallë e shembullore ndaj vendlindjes që, ndofta, do bënte të skuqej çdonjërin prej nesh e, po ashtu, një grua e ditur e trimëreshë e cila radhitet mes grave më të shquara të Vlorës, si : Marigo Posio, Sado Koshena, Zonja Çurre, Persefoni Kokëdhima, Nermin Falaschi ( Vlora ) e të tjera ...

* Presidenti i Republikes, Alfred Moisiu, me propozim të Ministrisë së Punëve të Jashtme, i ka akorduar zonjës Anna Kohen medaljen "Për Merita të Veçanta Civile" me motivacionin: "Per kontribut të vyer në ndihmë të popullsisë shqiptare, në periudhën e krizës humanitare kosovare. Për ndihmesë të çmuar dhenë emigrantëve shqiptarë të vajtur në SHBA".

* Anna Kohen është gjithashtu presidente e shoqatës "Motrat Qiriazi" si edhe presidente e Komitetit shqiptaro - izraelit në Nju- Jork.

 © Simbad